Het lot van de Sint Jozefkerk is vooralsnog onzeker. | Foto: Tony Whelan
Het lot van de Sint Jozefkerk is vooralsnog onzeker. | Foto: Tony Whelan

Op de barricade voor het behoud van de St. Jozefkerk in Hillegom

Algemeen

De geboren en getogen Hillegomse Anja Couzijn (1953) heeft een groot hart voor Hillegom in het algemeen en de St. Jozefkerk in het bijzonder. Ze staat al jaren op de barricade voor het behoud van de St. Jozefkerk en is actief lid van de Vereniging Behoud Jozefkerk.

Door Caroline Spaans

De St. Jozefkerk werd ingewijd op 19 maart 1927. Door een teruglopend aantal kerkbezoekers, werd de St. Jozefparochie in de jaren ’90 samengevoegd met de St. Martinusparochie, waarop in september 2009 besloten is dat de St. Jozefkerk overbodig was, waarop de kerk werd gesloten. 

Anja: ‘Iedereen die een hart voor de kerk heeft, zegt dat de kerk moet blijven. Voor zover wij weten zijn dat álle betrokken partijen, inclusief de gemeente.’

Terugloop van kerkgangers

De Vereniging Behoud Jozefkerk is opgericht in juni 2009. De kerk stond net leeg en er werd volop gespeculeerd welke nieuwe bestemming gegeven kon worden aan het kerkgebouw. Anja: ‘Veel kerken gingen toentertijd, en nu nog steeds, dicht door het teruglopend aantal kerkbezoekers en worden omgebouwd tot appartementen of zorgwoningen. En dat is niet zo gek, want een kerkgebouw is per definitie beeldbepalend, ruim en heeft een keur aan mogelijkheden om je creatieve (ver)bouwideeën op los te laten. Daarom zijn een heleboel redenen waarom de kerk moet blijven staan. Ten eerste het unieke beeld in Hillegom dat je krijgt wanneer je vanaf het zuiden het dorp binnen komt: boem. Daar staat de St. Jozefkerk in al haar pracht.’

Dubbeltjes en kwartjes

‘Daarbij is de St. Jozefkerk opgebouwd met dubbeltjes en kwartjes van onze (voor)ouders. Dus de Hillegomse generatie van mijn overgrootvader en -moeder hebben deze kerk bij elkaar gespaard. Iets dat door de ‘gewone’ kerkgangers bij elkaar is gespaard, mag toch niet verdwijnen?’

Hillegom was qua kerk altijd in tweeën gesplitst: ‘die van de Martinuskant’ en ‘die van de Jozef’. Beiden katholiek, maar een verschillende parochie. Anja: ‘Dat is inmiddels verjaard. Maar onze generatie en onze ouders, weten dat nog precies. Het is een stukje dorpscultuur. Dus vanuit die visie vond een aantal mensen, waaronder ik, het heel belangrijk om de koppen bij elkaar te steken. Daarom wil onze vereniging de kerk ook behouden, niet in de laatste plaats omdat de Hillegommers geld in dat kistje deden en ze daar gedoopt en getrouwd zijn.’

Ons tweede Thuis

Op een gegeven moment kwam er een plan: het kerkgebouw behouden en tóch iets nieuws beginnen. Het was nog een heel gevecht om én de gemeente én neuzen van de parochie en het bisdom in dezelfde richting te krijgen. Maar het lukte om Stichting Ons Tweede Thuis in het plan te betrekken om zorg voor invalide jongvolwassenen te realiseren in de kerk. De contracten met de Stichting waren hiervoor al notarieel vastgelegd. Anja vertelt dat het Ministerie van Volksgezondheid een streep door de plannen haalde: als gevolg van veranderingen in de wetgeving bleek het plan niet langer haalbaar. 

Gemeente geen partij?

De Haarlemse projectontwikkelaar Renward en het kerkbestuur van de parochie Heilige Willibrordus tekenden vervolgens begin augustus 2018 de koopovereenkomst voor het behoud van de Jozefkerk. De voorkeur van Renward bestond uit het aanbieden van diverse zorgfuncties in combinatie met zelfstandig wonen in het kerkelijk vastgoed. Echter: Renward verkocht de kerk binnen 14 dagen aan het Belgische CPI, waarmee weer andere afspraken zijn gemaakt.

Ondertussen bleef het oorverdovend stil en omdat er niks gebeurde zijn vragen gesteld aan portefeuillehouder wethouder Anne de Jong. De wethouder vond echter dat de gemeente geen partij was.

Redden van de sloophamer

In een rapportage van een externe bouwontwikkelaar was te lezen, dat de kerk verloren was. Anja: ‘Er gebeurde niets en we zagen de kerk steeds groener worden. Naar aanleiding van deze rapportage heeft de gemeente Pietersen Haarlem Bouw opdracht gegeven een rapport te laten opmaken. Dit rapport zei iets heel anders: er is veel werk, maar alles valt te repareren. 

Anne de Jong heeft afgelopen januari toegezegd tijdens de raadsvergadering dat hij met de eigenaar van CPI in gesprek was en ze verzocht had om in de eerste week van februari met een plan van aanpak te komen. Vorige week nam CPI België contact op met de Vrienden van Oud Hillegom: zij hadden de indruk dat wij niet alle informatie hadden. Het blijkt namelijk dat er een nieuw plan van aanpak is, waardoor alles is verschoven naar de eerste week van maart. Dan komt CPI met dit plan. CPI was namelijk met een aannemer in zee gegaan die inmiddels failliet is en de inmiddels uitgevoerde werkzaamheden lijken niet te voldoen aan de huidige bouweisen. 

Wat zou op dit moment voor de vereniging de meest ideale oplossing zijn? Anja: ‘Dat is vrij eenvoudig: de herinrichting van het kerkgebouw tot zorg gerelateerde woningen moet hervat worden. CPI is een ontwikkelaar die op zorggebied panden herbouwt en invult en heeft aangegeven nog steeds bereid te zijn tot herinrichting van het kerkgebouw. Het is een gemeentelijk monument. Dus dat houdt sowieso de sloop al tegen.’

Reactie gemeente Hillegom

Op de vraag om een interview met wethouder Anne de Jong over dit onderwerp, ontving de redactie de volgende reactie: ‘Op dit moment kunnen we nog niet veel vertellen. Als er meer bekend is dan brengen we de gemeenteraad op de hoogte van de laatste stand van zaken. We kunnen waarschijnlijk niet eerder dan half maart iets aan de pers vertellen. Anne de Jong kan op dit moment dus (nog) geen interview geven.’

Uit de krant